Genç Yaşta Varis Neden Olur?

Varis, çoğu zaman ileri yaşlarla ilişkilendirilse de genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Özellikle ailesinde varis öyküsü bulunan, uzun süre ayakta çalışan, hareketsiz yaşayan veya hormonal değişimlere maruz kalan kişilerde varis daha erken yaşlarda görülebilir. Bu nedenle “Genç yaşta varis neden olur?” sorusu yalnızca estetik kaygı taşıyan kişiler için değil, damar sağlığını korumak isteyen gençler için de önemlidir.

Varis, toplardamarların genişlemesi ve damar içerisindeki kapakçıkların kanı yeterince yukarı taşıyamaması sonucu ortaya çıkar. Kan bacaklarda göllenmeye başladığında damarlar zamanla belirginleşebilir. Doç. Dr. Selim Aydın, genç yaşta ortaya çıkan varislerin özellikle genetik yatkınlık ve yaşam tarzı faktörleriyle yakından ilişkili olabileceğini belirtmektedir.

Genç Yaşta Varis Neden Görülür?

Genç kişilerde varis oluşmasının tek bir nedeni yoktur. Çoğu zaman birden fazla risk faktörü bir araya gelir.

Genç yaşta varis gelişimine katkıda bulunabilecek başlıca etkenler ;

• Genetik yatkınlık
• Uzun süre ayakta kalmak
• Hareketsizlik
• Fazla kilo
• Gebelik
• Hormonal değişimler
• Doğum kontrol hapları
• Ağır egzersiz veya yük kaldırma
• Damar kapakçıklarında doğuştan zayıflık
• Geçirilmiş damar pıhtıları

Bu faktörlerin varlığı herkeste mutlaka varis oluşacağı anlamına gelmez. Ancak riskin artmasına neden olabilir.

Genetik Yatkınlık Genç Yaşta Varise Neden Olur Mu?

Ailede Varis Olması Önemli Bir Risk Faktörüdür

Varis gelişiminde genetik yatkınlığın önemli bir rolü vardır. Anne, baba veya kardeşlerde varis bulunması genç yaşta damarların genişleme olasılığını artırabilir.

Damar duvarlarının yapısı ve toplardamar kapakçıklarının dayanıklılığı genetik özelliklerden etkilenebilir. Eğer damar duvarı doğuştan daha zayıfsa toplardamar içerisindeki basınç zamanla damarların genişlemesine neden olabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, özellikle ailesinde erken yaşta varis gelişen kişilerin bacaklarındaki damar değişikliklerini daha dikkatli takip etmelerinin yararlı olabileceğini ifade etmektedir.

Uzun Süre Ayakta Kalmak Varis Yapar Mı?

Uzun süre ayakta durmak bacaklardaki toplardamar basıncını artırabilir.

Özellikle şu mesleklerde çalışan genç kişilerde varis riski daha yüksek olabilir:

• Kuaförler
• Öğretmenler
• Garsonlar
• Sağlık çalışanları
• Güvenlik görevlileri
• Satış danışmanları
• Fabrika çalışanları
• Aşçılar

Ayakta uzun süre sabit durulduğunda baldır kaslarının pompalama fonksiyonu yeterince aktif olmayabilir. Bu durum kanın bacaklarda göllenmesine zemin hazırlayabilir.

Hareketsiz Yaşam Genç Yaşta Varise Yol Açar Mı?

Sadece uzun süre ayakta durmak değil, uzun süre oturmak da toplardamar dolaşımını olumsuz etkileyebilir.

Bilgisayar başında çalışan, uzun süre ders çalışan veya günün büyük bölümünü oturarak geçiren gençlerde bacak kasları yeterince aktif olmayabilir.

Baldır kasları yürürken adeta ikinci bir kalp gibi çalışarak kanın yukarı taşınmasına yardımcı olur. Hareketsizlik arttığında bu pompa mekanizmasının etkinliği azalabilir.

Masa Başında Çalışanlar Nelere Dikkat Etmeli?

Uzun süre oturan kişilerin

• Her 30-60 dakikada bir ayağa kalkması
• Kısa yürüyüşler yapması
• Bacaklarını uzun süre çapraz tutmaması
• Baldır kaslarını hareket ettirmesi

venöz dolaşımı destekleyebilir.

Fazla Kilo Varis Oluşumunu Artırır Mı?

Fazla kilo bacak toplardamarları üzerindeki basıncı artırabilir.

Karın içi basıncın yükselmesi, kanın bacaklardan kalbe dönüşünü zorlaştırabilir. Bunun sonucunda damar içerisindeki basınç artabilir ve zaman içerisinde varis oluşumu kolaylaşabilir.

Özellikle genç yaşta hızlı kilo artışı yaşayan kişilerde bacaklarda:

• Ağırlık hissi
• Şişlik
• Ağrı
• Damar belirginleşmesi

gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.

Genç Kadınlarda Varis Neden Daha Fazla Görülebilir?

Kadınlarda hormonal faktörler toplardamar yapısını etkileyebilir.

Östrojen ve progesteron hormonları damar duvarlarının gevşemesine neden olabilir. Bu nedenle bazı kadınlarda varis oluşumu daha erken yaşlarda başlayabilir.

Gebelik Varis Oluşturabilir Mi?

Gebelik sırasında:

• Kan hacmi artar
• Rahim büyür
• Karın içerisindeki damarlar üzerinde basınç oluşabilir
• Hormonal değişiklikler damarları etkileyebilir

Bu faktörler bacaklardaki toplardamar basıncını artırabilir.

Gebelik sırasında oluşan bazı varisler doğumdan sonra küçülebilirken, bazıları kalıcı hale gelebilir.

Doğum Kontrol Hapları Varise Neden Olur Mu?

Hormonal doğum kontrol yöntemleri bazı kişilerde damar sistemi üzerinde etkili olabilir.

Ancak doğum kontrol haplarının doğrudan her kullanıcıda varis oluşturduğu söylenemez.

Özellikle:

• Ailede pıhtı öyküsü
• Sigara kullanımı
• Obezite
• Daha önce damar tıkanıklığı geçirilmesi

gibi risk faktörleri bulunan kişilerde hormonal ilaçların kullanımı doktor değerlendirmesi gerektirebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, özellikle damar hastalığı açısından risk faktörleri bulunan genç kadınların hormonal ilaç kullanımı konusunda hekimlerine mevcut sağlık durumlarını bildirmelerinin önemli olduğunu belirtmektedir.

Spor Yapmak Varis Oluşturur Mu?

Düzenli ve kontrollü egzersiz genellikle venöz dolaşıma yardımcı olur.

Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi egzersizler baldır kaslarının çalışmasını sağlar.

Ancak çok ağır ağırlık kaldırma sırasında karın içi basınç belirgin şekilde artabilir. Özellikle varise yatkın kişilerde aşırı zorlayıcı egzersizlerin damar basıncını artırabileceği düşünülmektedir.

Bu nedenle spor yaparken doğru teknik kullanılması önemlidir.

Sigara Varis Riskini Artırır Mı?

Sigara damar sağlığını olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biridir.

Sigara kullanımı özellikle arter hastalıkları açısından güçlü bir risk faktörüdür. Ayrıca damar duvarlarının genel sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Genç yaşlarda sigara kullanımının bırakılması uzun vadeli damar sağlığı açısından önemlidir.

Genç Yaşta Varis Belirtileri Nelerdir?

Varis ilk dönemlerde yalnızca damarların görünür hale gelmesiyle başlayabilir.

Zamanla şu belirtiler gelişebilir:

• Bacaklarda ağrı
• Akşamları artan ağırlık hissi
• Baldırda gerginlik
• Ayak bileğinde şişlik
• Gece krampları
• Kaşıntı
• Yanma
• Damarların mavi veya mor görünmesi

Bazı kişilerde damarlar çok belirgin olmasına rağmen ağrı olmayabilir. Bazı kişilerde ise damarlar çok belirgin değilken venöz yetmezlik bulunabilir.

Genç Yaşta Varis Tehlikeli Midir?

Her varis ciddi bir sağlık sorunu oluşturmaz. Ancak bazı durumlarda ilerleyebilir.

Tedavi edilmeyen ileri venöz yetmezlikte:

• Sürekli bacak şişliği
• Cilt renginde koyulaşma
• Egzama benzeri cilt sorunları
• Yüzeysel damar iltihabı
• Varis kanaması
• Venöz ülser

gibi problemler görülebilir.

Bu nedenle genç yaşta ortaya çıkan varislerin tamamen estetik bir problem olarak değerlendirilmemesi gerekir.

Genç Yaşta Varis Tanısı Nasıl Konulur?

Varis değerlendirmesinde fizik muayene önemli bir ilk basamaktır.

Gerekli görüldüğünde renkli Doppler ultrasonografi yapılabilir.

Bu inceleme sayesinde:

• Toplardamarlardaki kan akımı
• Kapakçık fonksiyonları
• Venöz reflü
• Damar çapları
• Olası pıhtılar

değerlendirilebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, özellikle genç hastalarda tedaviye karar verilmeden önce varisin altında yatan dolaşım probleminin belirlenmesinin önemli olduğunu vurgulamaktadır.

Genç Yaşta Varis Nasıl Önlenebilir?

Varis oluşumunu tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Özellikle genetik yatkınlık varsa risk devam edebilir.

Ancak bazı yaşam tarzı düzenlemeleri riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Düzenli Yürüyüş Yapın

Her gün düzenli yürümek baldır kaslarını çalıştırarak toplardamar dolaşımına destek olabilir.

Uzun Süre Ayakta Kalmayın

Çalışma sırasında mümkün olduğunca hareket edin ve uzun süre aynı pozisyonda kalmayın.

Uzun Süre Oturmayın

Masa başında çalışan kişiler düzenli aralıklarla kalkarak kısa yürüyüşler yapabilir.

Kilo Kontrolünü Koruyun

Sağlıklı kilo aralığında kalmak bacak damarları üzerindeki yükü azaltabilir.

Bacakları Dinlendirin

Günün sonunda bacakları bir süre yukarı kaldırmak venöz dönüşü kolaylaştırabilir.

Varis Çorabı Genç Yaşta Kullanılır Mı?

Medikal varis çorapları bazı genç hastalarda kullanılabilir.

Ancak çorabın:

• Basınç derecesi
• Boyu
• Ölçüsü
• Kullanım süresi

kişiye göre değişebilir.

Bu nedenle rastgele varis çorabı almak yerine doktor önerisiyle doğru ürünün seçilmesi daha uygundur.

Genç Yaşta Varis Tedavi Edilebilir Mi?

Günümüzde varis tedavisinde farklı yöntemler kullanılmaktadır.

Hastanın damar yapısına ve venöz yetmezlik seviyesine göre

• Lazer tedavileri
• Radyofrekans
• Köpük skleroterapi
• Skleroterapi
• Mini flebektomi

gibi yöntemler değerlendirilebilir.

Her yöntem her hasta için uygun değildir.

Doç. Dr. Selim Aydın, tedavinin damar yapısı, reflü seviyesi ve hastanın şikâyetlerine göre kişiselleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Genç Yaşta Varis İçin Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Aşağıdaki belirtiler varsa damar cerrahisi değerlendirmesi yararlı olabilir:

• Giderek belirginleşen damarlar
• Bacakta sürekli ağrı
• Tekrarlayan şişlik
• Gece krampları
• Damar üzerinde sertleşme
• Cilt renginde değişiklik
• Ani tek taraflı bacak şişliği

Ani gelişen şiddetli ağrı, tek taraflı belirgin şişlik veya nefes darlığı gibi belirtiler ise acil değerlendirme gerektirebilir.

Genç Yaşta Varis Neden Olur?

Genç yaşta varis çoğunlukla genetik yatkınlık, uzun süre ayakta veya oturarak çalışma, fazla kilo, hormonal değişimler ve hareketsiz yaşam gibi faktörlerle ilişkilidir.

Erken yaşta ortaya çıkan damar genişlemeleri yalnızca estetik açıdan değerlendirilmemelidir. Özellikle ağrı, şişlik, gece krampları ve giderek artan damar belirginliği varsa toplardamar sisteminin değerlendirilmesi önemlidir.

Doç. Dr. Selim Aydın, genç yaşta başlayan varis şikâyetlerinde nedenin doğru belirlenmesinin hem ilerlemenin önlenmesi hem de uygun tedavi yönteminin seçilmesi açısından önemli olduğunu belirtmektedir.