Kronik Venöz Yetmezliği Belirtileri

Kronik venöz yetmezlik, bacak toplardamarlarının kanı kalbe geri taşımakta zorlanması sonucu ortaya çıkan dolaşım sistemi hastalıklarından biridir. Toplardamarların içerisinde bulunan kapakçıklar normalde kanın aşağıya doğru geri kaçmasını engeller. Bu kapakçıkların işlevini kaybetmesi, damar duvarlarının genişlemesi veya toplardamarlarda daha önce gelişmiş pıhtı gibi sorunlar kanın bacaklarda göllenmesine neden olabilir.

Kronik venöz yetmezliği belirtileri hastalığın evresine göre değişebilir. Başlangıçta yalnızca gün sonunda bacaklarda ağırlık ve şişlik hissi görülürken ilerleyen dönemlerde varisler, ciltte renk değişiklikleri, kaşıntı ve venöz ülser olarak adlandırılan yaralar gelişebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, özellikle uzun süredir devam eden bacak şişliği, ağırlık hissi ve belirginleşen damarların yalnızca kozmetik bir problem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtmektedir.

Kronik Venöz Yetmezlik Nedir?

Kronik venöz yetmezlik, toplardamar sisteminin bacaklardaki kanı yeterli şekilde yukarı taşıyamaması durumudur. Bacak damarlarında bulunan kapakçıkların bozulması halinde kan yer çekiminin etkisiyle aşağı doğru geri kaçabilir. Bu duruma venöz reflü adı verilir.

Kan bacaklarda biriktikçe toplardamar içerisindeki basınç artar. Uzun süre devam eden bu basınç, bacaklarda şişlikten cilt problemlerine kadar farklı belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Hastalık özellikle uzun süre ayakta çalışan kişilerde, ileri yaşta, fazla kilolu kişilerde ve daha önce derin ven trombozu geçirmiş hastalarda daha sık görülebilir.

Kronik Venöz Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Kronik venöz yetmezliğin belirtileri her hastada aynı şiddette olmayabilir. Bazı kişilerde yalnızca hafif şikâyetler bulunurken bazı hastalarda günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen belirtiler görülebilir.

Sık karşılaşılan belirtiler şunlardır

• Bacaklarda şişlik
• Bacaklarda ağırlık ve dolgunluk hissi
• Uzun süre ayakta kalınca artan ağrı
• Akşam saatlerinde belirginleşen ödem
• Varislerin ortaya çıkması
• Ayak bileğinde renk değişikliği
• Kaşıntı
• Yanma hissi
• Gece krampları
• Huzursuzluk hissi
• Ciltte sertleşme
• İleri vakalarda açık yara

Doç. Dr. Selim Aydın, şikâyetlerin özellikle günün ilerleyen saatlerinde artmasının venöz dolaşım bozukluğu açısından dikkat çekici olabileceğini ifade etmektedir.

Bacaklarda Şişlik Kronik Venöz Yetmezlik Belirtisi Midir?

Evet. Bacaklarda şişlik kronik venöz yetmezliğin en sık görülen belirtilerinden biridir.

Venöz dolaşım bozulduğunda toplardamar içerisindeki basınç yükselir. Bu durum damar içerisindeki sıvının çevre dokulara geçmesine neden olabilir.

Şişlik Ne Zaman Artar?

Venöz yetmezliğe bağlı şişlik genellikle

• Gün sonunda
• Uzun süre ayakta durulduğunda
• Uzun süre oturulduğunda
• Sıcak havalarda
• Hareketsizlik sonrasında

daha belirgin hale gelebilir.

Bacakların yukarı kaldırılması veya dinlenme sonrasında şişlikte geçici azalma görülebilir.

Bacaklarda Ağırlık ve Dolgunluk Hissi

Kronik venöz yetmezliği bulunan hastaların sık tarif ettiği şikâyetlerden biri bacaklarda ağırlık hissidir.

Hasta özellikle akşam saatlerine doğru bacaklarını ağır, gergin veya dolgun hissedebilir. Bazen ayakkabıların sıkması veya çorap izlerinin belirginleşmesi de eşlik edebilir.

Bu durum, damar içerisinde artan basınç ve dokularda sıvı birikimi ile ilişkili olabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, uzun süre tekrarlayan bacak ağırlığı ve şişlik şikâyetlerinde toplardamar sisteminin Doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesinin gerekebileceğini belirtmektedir.

Kronik Venöz Yetmezlik Ağrı Yapar Mı?

Kronik venöz yetmezlik bacaklarda ağrıya neden olabilir. Ancak bu ağrının karakteri arter hastalığındaki ağrıdan farklıdır.

Venöz yetmezliğe bağlı ağrı genellikle uzun süre ayakta kalınca artar. Hasta ağrıyı;

• Sızlama
• Yanma
• Gerilme
• Baskı
• Ağırlık
• Zonklama

şeklinde tarif edebilir.

Bacakların yukarı kaldırılmasıyla ağrıda azalma görülebilir.

Varisler Kronik Venöz Yetmezlik Belirtisi Midir?

Varisler, bacak toplardamarlarının genişleyerek cilt altında belirgin hale gelmesidir.

Her varis hastasında ileri kronik venöz yetmezlik bulunmayabilir. Ancak toplardamar kapaklarında kaçak varsa damarların giderek genişlemesi ve kıvrımlı hale gelmesi mümkündür.

Varisler özellikle

• Baldırda
• Diz arkasında
• Uylukta
• Ayak bileği çevresinde

belirgin olabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, varislerin yalnızca estetik açıdan değil, altta yatan venöz reflü açısından da değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Ayak Bileğinde Renk Değişikliği Neden Olur?

Kronik venöz yetmezlik ilerlediğinde ayak bileği çevresinde kahverengi veya koyu renkli cilt değişiklikleri oluşabilir.

Toplardamarlardaki yüksek basınç nedeniyle kırmızı kan hücrelerinin damar dışına çıkması ve demir içeren pigmentlerin cilt altında birikmesi bu görünümün gelişmesinde rol oynayabilir.

Renk değişikliği genellikle ayak bileğinin iç kısmında başlar.

Başlangıçta hafif olan pigmentasyon zaman içerisinde daha belirgin hale gelebilir.

Kronik Venöz Yetmezlik Kaşıntı Yapar Mı?

Evet. Venöz yetmezlikte ciltte kuruluk, kaşıntı ve kızarıklık görülebilir.

Bu durum venöz egzama veya staz dermatiti olarak adlandırılabilir.

Hastalarda;

• Ciltte kaşıntı
• Kızarıklık
• Pullanma
• Kuruluk
• Hassasiyet

gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Kaşımaya bağlı olarak cilt bütünlüğü bozulabilir ve enfeksiyon riski artabilir.

Ciltte Sertleşme ve İncelme Görülebilir Mi?

İleri kronik venöz yetmezlikte cilt ve cilt altı dokusunda yapısal değişiklikler gelişebilir.

Bacak alt kısmında cilt sertleşebilir ve doku kalınlaşabilir. Bazı kişilerde ise ayak bileği çevresinde cilt incelerek hassas hale gelebilir.

Lipodermatoskleroz olarak adlandırılan durumda cilt altında inflamasyon ve sertleşme gelişebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, ciltte renk değişikliği, sertleşme veya incelme görülmesinin venöz yetmezliğin ilerlediğini gösterebileceğini belirtmektedir.

Venöz Ülser Nedir?

Kronik venöz yetmezliğin ileri dönem komplikasyonlarından biri venöz ülserdir.

Venöz ülser, özellikle ayak bileği çevresinde ortaya çıkan ve uzun süre iyileşmeyebilen açık yaralardır.

Venöz Ülser Belirtileri

Venöz yaralarda

• Açık yara
• Sızıntı
• Çevresinde kahverengi renk değişikliği
• Ciltte sertleşme
• Şişlik
• Hassasiyet

görülebilir.

Venöz ülserler tedavi edilmediğinde uzun süre devam edebilir ve enfeksiyon riski oluşturabilir.

Gece Krampları Kronik Venöz Yetmezlikte Görülür Mü?

Bazı kronik venöz yetmezlik hastalarında gece krampları görülebilir.

Baldır kaslarında ani kasılmalar hastanın uykudan uyanmasına neden olabilir. Bununla birlikte gece kramplarının yalnızca venöz yetmezliğe özgü olmadığı unutulmamalıdır.

Mineral eksiklikleri, sinir hastalıkları ve farklı dolaşım problemleri de benzer şikâyetlere neden olabilir.

Kronik Venöz Yetmezlik Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı sürecinde öncelikle hastanın şikâyetleri ve bacak muayenesi değerlendirilir.

En önemli görüntüleme yöntemlerinden biri renkli Doppler ultrasonografidir.

Doppler ultrasonografi ile

• Toplardamarlardaki kan akımı
• Kapakçık fonksiyonları
• Venöz reflü
• Damar çapı
• Geçirilmiş pıhtıya ait bulgular

değerlendirilebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, tedavi planı oluşturulmadan önce venöz kaçağın hangi damarda ve hangi seviyede olduğunun belirlenmesinin önemli olduğunu belirtmektedir.

Kronik Venöz Yetmezlik Kimlerde Daha Sık Görülür?

Bazı faktörler kronik venöz yetmezlik gelişme riskini artırabilir.

Bunlar arasında

• İleri yaş
• Ailede varis öyküsü
• Fazla kilo
• Uzun süre ayakta çalışma
• Uzun süre oturarak çalışma
• Gebelik
• Daha önce geçirilmiş damar pıhtısı
• Hareketsiz yaşam
• Varis öyküsü

bulunabilir.

Risk faktörlerinin bulunması tek başına hastalık olduğu anlamına gelmez ancak belirtiler ortaya çıktığında değerlendirme yapılmasını daha önemli hale getirir.

Kronik Venöz Yetmezlik Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Hastalık ilerlediğinde bacaklardaki şişlik daha kalıcı hale gelebilir. Ciltte renk değişiklikleri, venöz egzama, sertleşme ve yaralar gelişebilir.

Uzun süre devam eden venöz basınç kişinin yaşam kalitesini de olumsuz etkileyebilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, erken dönemde yapılan değerlendirme ve uygun tedavinin hastalığın ilerlemesine bağlı komplikasyonların kontrol altına alınmasında önemli olduğunu ifade etmektedir.

Kronik Venöz Yetmezliği Belirtileri Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?

Bacaklarda tekrarlayan şişlik, uzun süre ayakta kalınca artan ağrı, belirgin varisler ve ayak bileğinde renk değişikliği kronik venöz yetmezlik açısından değerlendirilmelidir.

Özellikle

• Tek taraflı ani şişlik
• Şiddetli ağrı
• Ani kızarıklık
• Bacakta belirgin ısı artışı
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı

gibi belirtiler ortaya çıkarsa acil değerlendirme gerekebilir. Çünkü bu bulgular venöz yetmezlikten farklı olarak damar pıhtısı gibi daha ciddi durumlarla ilişkili olabilir.

Doç. Dr. Selim Aydın, kronik venöz yetmezliği belirtilerinin erken fark edilmesinin hem doğru tedavi planının oluşturulması hem de ilerleyen dönemde oluşabilecek cilt ve yara problemlerinin önlenmesi açısından önemli olduğunu belirtmektedir.